İspanya İç Savaşı

✍ Scribed by Pierre Broue, Emile Temime

• Publisher: Hürriyet Yayınları
• Year: 1976
• Tongue: Turkish
• Leaves: 434
• Series: HÜRRİYET YAYINLARI 153 - TARİH DİZİSİ 11
• Edition: 1
• Category: Library

✦ Synopsis

1936 Temmuz'undan 1939 Mart'ına kadar İspanya'da geçen olaylar, çok önemli bir siyasal sınavı belirlemekle, altı yıl boyunca dünyanın bir yarısını öbür yarısıyla karşı karşıya getiren büyük savaşın bir genel provası olmakla kalmadı. Her şeyden önce, askeri bir darbeye karşı toplumsal bir başkaldırma görünümüyle ortaya çıktı.
Bu başkaldırma, P. Broué ve E. Temime'in kitabında yalnız olanca şiddetiyle değil, ama yarattığı umutlar, az da olsa gerçekleştirdikleri, düşleri ve üzerine damgasını vuran anarşist hareketin etkileriyle incelenmektedir. Askeri bir darbeden devrime, iç savaşa, kısacası savaşın kendisine giden yol çok kısa ve hızlıdır. Bu sürece girildikten sonra da, İspanya'nın kaderi yabancı devletlerin işe karışmasına bağlı kalacaktır. Ve general Franco, başrolleri Hitler, Mussolini, Chamberlain, Blum ve Stalin tarafından oynanan bu savaştan zafer kazanmış olarak çıkacaktır.
Pierre Broué ve Émile Temime'in yaşları, İspanya savaşı yıllarını hatırlamalarına olanak tanımayacak kadar küçüktür. Ancak bu iki öğretim üyesi, dünya tarihinin dönüm noktalarından sayılan bu savaşa çok genç yaşta büyük eğilim duymuş, bu eğilimin ve yıllar süren araştırmalarla çalışmaların ürünü olarak da bu kitap ortaya çıkmıştır. Pek çok yetkili kişinin gözünde de, İspanya iç savaşı konusunda yazılmış en iyi kitaptır.

✦ Table of Contents

ÎÇÎNDEKtLER
G i r i ş ........................................................................................................................... 5
BİRİNCİ KİTAP
BİRİNCİ BÖLÜM OLİGARŞİYİ
OLUŞTURANLAR VE CUMHURİYETÇİLER
Geçmişinin altında ezilen bir ülke / Yan sömürge bir ülke / İspanya
toplumunun yapısı / Toprak sorunu / Kilise / İspanyol Ordusu /
Burjuvazi / İspanyol aristokrasisi ve tutucu partiler / Halk Hareketi /
Askerlerin komplosu / Falanj / özerklik yanlısı cumhuriyetçiler /
Cumhuriyetçi burjuvalar / Ispanya ve işçi h a re k e t i ................................... 15
İKİNCİ BÖLÜM: İŞÇ İ HAREKETİ
Anarşistler: Bakunin'in fikirleri / Anarşist sendikacılık / C.N.T..-F.A.İ,-
Anarşist yöneticiler: Dumıti.
Sosyalistler: Sosyalist partinin ilk günleri / Reformculuktan devrime
doğru mu? / Largo Caballero ve işçi ittifakı / İndalecio Prieto / C.N.T.
ve U.G.T.
Komünistler: Stalinci komünistler, P.C.E., P.S.U.C., J.S.U. / Aynlıkçı
komünistler / P.O.U.M................................................................................................. 33
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: DEVRİMİN BAŞLANGICI
Seçim kampanyası: Sağ sola karşı / Seçim sonuçlan / Seçim sonrası:
Hükümet / İhtilalci bir durum / Caballero'nun rolü / Prieto'nun çabalan
Falanj'ın karşı devrimci yılgı hareketi / Askeri ayaklanma hazırlığı /
Hükümetin tutumu .....................................................................................................48
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: HÜKÜMET DARBESÎ VE DEVRİM
İnşaat işçileri grevi / Calvo Sotelo'nun öldürülmesi / Fas'ta ayaklanma /
Martinez Barrio hükümeti / Movimiento: Başarıları ve başarısızlıkları/
Movimiento'nun zaferleri: Endülüs / Movimiento'nun zaferi: Saragossa /
Beklenmedik bir başarı: Oviedo / Askerlerin başarısızlığı: Donanma /
Movimiento'nun yenilgisi: Barcelona / Movimiento'nun yenilgisi: Madrid
/ Movimiento'nun yenilgisi: Malaga / Movimiento'nun yenilgisi: Bask
i ' l lv si / V a le n c i 'd a garnizon ayaklanmıyor / 20 temmuz
akşamı d u r u m .............................................................................................................63
BEŞİNCİ BÖLÜM: CUMHURİYETÇİ
ISPANYA'DA ÇİFTE İKTİDAR
S i la h l ı grupların iktidan / Katolik Kilisesine karşı girişilen
y ı lg ı h a r e k e t i / K om i te le r in gücü / Katalonya antifaşist
m i l i s le r i m e rk e z k o m i t e s i . D o ğ u ş u , k u r u lu ş u ve rolü/
V a le n c ia 'd a iktidar çekişmesi / öbür devrimci hükümetler /
ö z e l b i r d u r u m : B a s k ü l k e s i / Y e n i b i r d e v le t
mekanizmasının ilk adımlan / Milisler / Devletin gücü.................84
ALTINCI BÖLÜM: DEVRİMCÎ ZAFERLER
K ilise s o r u n u - S a n a y i k u r u lu ş l a r ı / K ırsa l yörelerde
kamulaştırma / Kamulaştırmalar ve iktidar sorunu / Ekonomik
yönetimin çabalan / Ekonomi politika ve s a v a ş ......................................106
YEDİNCİ BÖLÜM: DEVRİMDEN ÎÇ SAVAŞA
Askeri güçlerin oranı / Dengenin bozulması / Milliyetçilerin saldırısı
Madrid üzerindeki tehlike / Yı lgı................................................................... 123
SEKİZİNCİ BÖLÜM: DEVRİMCİ İKTİDARIN TASFİYESİ
Komiteler ve sovyetler / uluslararası ortam / cumhuriyetçi devletin
yeniden kurulmasından yana olanlar / Soldaki sosyalistler yol kavşa­
ğında / İktidar karşısında anarşistler / Largo Caballero hükümetinin
kurulması / Milisler merkez komitesinin tasfiyesi / Aragon'un da
cumhuriyetçi düzene girmesi / Anarşistlerin merkezi hükümete katılmaları.............................136
DOKUZUNCU BÖLÜM: CABALLERO HÜKÜMETİ VE
DEVLETİN YENİDEN KURULUŞU
Hükümet komitelere karşı / Adalet refoımu / Polis firgüıünün yeniden
kurulması / Milislerin askerleştirilmcsi / Fetihlerin yasallaştırılması /
Anarşistlerin gerilemesi / Komünistlerin güçlenmesi / B 'hm ç o ....................155
ONUNCU BÖLÜM: MADRİD: NO PASARAN.
Ele geçirilmek istenen bir kent / Madrid savunması: General Miaja ve
cunta / Cuntanın yöntemleri / Kasım savaşları / Hava saldırılarının
yaydığı yılgı / Dönemeç / Kuşatma savaşları / Guadalajara'mn uzantısı -.176
ON BİRİNCİ BÖLÜM: ANTİFAŞİST
KOALİSYONUN DAĞILMASI
Sovyetler Birliğiyle ilişkiler / Sağ muhalefet kendini arıyor / Malaga'nın
Düşüşü: Largo Caballero’ya karşı genel koalisyon / C.N.T. ile komünist
partisi arasında ihtilaf / Caballero komünist partisine karşı / Devrimci
muhalefetin büyümesi / Patlama çizgisindeki bir durum / Barcelona'da
mayıs günleri / Mayıs günlerinin anlamı / Mayıs günlerinin ilk sonuçlan /
Largo Caballero 'nun d ü şü şü .................................................................................... 194
ON İKİNCİ BÖLÜM: NEGRİN HÜKÜMETİ VE
MUHALEFETİN TASFİYESİ
Juan Negrin / P.O.U.M.'nin silinmesi / Andres Nin'in öldürülmesi
/ Aragon savunma konseyinin kaldırılması / Cumhuriyetçi mu­
halefetin tasfiyesi I Bir baskı mekanizmasının yerleştirilmesi /
S.l.M. / Güçlü devlet...............................................................................................219
İKİNCİ KİTAP
BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA VE SAVAŞ
Avrupa dengesi ve İspanya iç savaşı / Milliyetçi hükümetin tnııınııiusı /
Mihverin kuruluşu / Fransa'nın tutumu / İç savaşa karışmama / Londra
komitesi / Denetim planı .........................................................................................241
ÎKÎNCİ BÖLÜM: ITALYAN-ALMAN MÜDAHALESİ
İtalya'nın iç savaşa karışması / İtalyanların askeri harekata katılmaları /
İtalyan bo rçlan / Alman müdahalesi / Almanya ve Franko İspanyası
arasındaki maden anlaşmalan / Komintern'e karşı olan
antlaşmaya k a t ı lm a ................................................................................................ 259
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: RUS YARDIMI VE
ULUSLARARASI TUGAYLAR
S talin Rusyası ve İspanya iç savaşı / Başlangıçtaki tarafsızlık / 36
sonbahannm dönemeci / Rus yardımı / Rusya'nın insan yardımı / İlk
uluslararası gönüllüler / Ulaslararası tugaylar/ Tugayların toplanması /
Albacete üssü / Tugaylann örgütlenmesi ...........................................................276
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: KUZEYİN ELE GEÇİRİLMESİ
Kuzey Cephesi / Bilbao seferi / Brunete savaşı / Santander'e
karşı harekât / Basklann teslim oluşu / Asturia bölgesinin sonu
/ B e lc h i te .................................................................................................................. 294
BEŞİNCİ BÖLÜM: MİLLİYETÇİ ISPANYA'NIN
SİYASAL GELİŞİMİ
feni rejimin adamlan / Geçici milliyetçi hükümet / General Franko /
Tek parti / Siyasal direnmeler / Kilisenin yeni rejime katılması / Yeni
Frankocu y ö n e t ic i le r ................................................................................................313
ALTINCI BÖLÜM: YENİ DEVLETİN ÖRGÜTLENMESİ
Düzenin korunması / Temizlik ve gözetim / Ulusal sendikacı devlet
Dirlik ilkesi / Kilise ve yeni devlet / Kilise ve eğitim / İspanyolluk /
Milliyetçi ordu ..........................................................................................................334
YEDİNCİ BÖLÜM: TERUEL, SAVAŞIN DÖNEMECİ
Saldırı koşulları / Teruel savaşı / Milliyetçi karşı saldın / Aragon savaşı /
Saldırının genelleşmesi / Prieto'nun g id i ş i ........................................................ 351
SEKÎZÎNCl BÖLÜM: CUMHURİYETİN
TEK BAŞINA BIRAKILMASI
Deutsctıland olayı / Akdeniz'de korsanlık / Chamberlain politikasının
zaferi / Fransızların son kararsızlıkları / Londra planı / Gönüllülerin geri
çekilmesi / Münih ve Ispanya: Ispanyollar Avrupa krizi karşısında /
Çekoslovakya krizinde Franko'nun tarafsızlığı..................................................368
DOKUZUNCU BÖLÜM: EBRO SAVAŞI VE
KATALONYA SEFERİ
Saldırı, siyasal gereklilik / Ebro'nun geçilişi / Yıpratma savaşı /
Saldırıdan önce Katalonya / Rarcelona'mn düşüşü / Sınıra kaçış /
Minorca’nın düşüşü / Negrin hükümeti banş sorunu k a r ş ıs ın d a ..................383
ONUNCU BÖLÜM: CASADO CUNTASI VE
CUMHURİYETİN TASFİYESİ
Negrin hükümeti Fransa'da / Hükümetin Ispanya’ya dönüşü / Yeni bir iç
savaş mı? / Casado cuntası / Onurlu b;ı barış için yapılan pazarlıkların
başarısızlığa u ğ r am a s ı .............................................................................................. 398
SONSÖZ
Sürgün / Savaştan sonra Ispanya ........................................................................409

✦ Subjects

Pierre Broue; Emile Temime; ispanya; iç savaş; sosyalizm; anarşizm; faşizm; falanj; cumhuriyet; toprak sorunu; köylü; işçi; franco; stalin; sendika; Evrensel Kitaplık